Podstawowym aktem prawnym regulującym zagadnienia ochrony przyrody w Polsce jest ustawa o ochronie przyrody z 1949 roku. W Polsce podobnie jak na całym świecie, wyróżnione są dwa podstawowe sposoby ochrony przyrody, a mianowicie ochrona gatunkowa roślin i zwierząt, niezależnie od miejsca ich naturalnego występowania, oraz ochrona przyrody na wyznaczonym
obszarze w formie parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu oraz pomników przyrody. Najwyższą formę ochrony stanowią parki narodowe. W Polsce istnieją 23 parki narodowe, których ogólna powierzchnia wynosi blisko 315 tys. ha (1% powierzchni kraju). Parki narodowe w Polsce mają głównie charakter leśny, gdyż 70% ich powierzchni pokrywają lasy. Wody zajmują 10%, a pozostałe powierzchnie 20%. Ochroną ścisłą objęto 28% powierzchni parków, częściową – 66%, a pozostała powierzchnia spełnia funkcje usługowe (są to grunty rolne i leśne prywatnej własności, zajęte przez infrastrukturę parku itp.)
Zasady korzystania z terenu parków określają regulaminy wydawane przez dyrekcje. Organizacyjnie parki znajdują się w resorcie rolnictwa. Jednostką nadrzędną jest Krajowy Zarząd Parków Narodowych.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Lp. |
Nazwa parku |
Rok |
Województwo |
Powierzchnia [w ha] |
Powierzchnia |
|
|
ogółem |
pod ścisłą |
|||||
|
1 |
1947 |
podlaskie |
10 502 |
4 747 |
3 224 |
|
|
2. |
1950 |
świętokrzyskie |
7 632 |
1 731 |
20 780 |
|
|
3. |
1954 |
małopolskie |
3 392 |
1 062 |
8 437 |
|
|
4. |
1954 |
małopolskie |
2 346 |
777 |
2 682 |
|
|
5. |
1954 |
małopolskie |
21 164 |
11 514 |
– |
|
|
6. |
1956 |
małopolskie |
2 146 |
251 |
6 777 |
|
|
7. |
1957 |
wielkopolskie |
7 584 |
260 |
7 256 |
|
|
8. |
1959 |
mazowieckie |
38 544 |
4 638 |
37 757 |
|
|
9. |
1959 |
dolnośląskie |
5 575 |
1 718 |
1 1266 |
|
|
10. |
1960 |
zachodniopomorskie |
10 937 |
225 |
3 368 |
|
|
11. |
1967 |
pomorskie |
18 618 |
5 619 |
– |
|
|
12. |
1973 |
podkarpackie |
29 202 |
18 425 |
55 783 |
|
|
13. |
1974 |
lubelskie |
8 482 |
806 |
38 096 |
|
|
14. |
1981 |
małopolskie |
7 030 |
2 850 |
16 647 |
|
|
15. |
1989 |
podlaskie |
15 086 |
380 |
11 284 |
|
|
16. |
1990 |
lubuskie |
11 341 |
368 |
35 267 |
|
|
17. |
1990 |
lubelskie |
9 762 |
428 |
14 042 |
|
|
18. |
1993 |
podlaskie |
59 223 |
3 936 |
66 824 |
|
|
19. |
1993 |
dolnośląskie |
6 340 |
376 |
10 515 |
|
|
20. |
1995 |
podkarpackie |
19 962 |
– |
22 969 |
|
|
21. |
1996 |
pomorskie |
4 798 |
– |
12 981 |
|
|
22. |
1996 |
podlaskie |
7 350 |
– |
15 408 |
|
|
23. |
2001 |
lubuskie |
7 956 |
– |
10 454 |
|
|
RAZEM |
314 972 |
60 111 |
411 817 |
|||