1. Odznaka Turystyczno-Krajoznawcza „Poznajemy Spalski Park Krajobrazowy” jest regionalną odznaką opracowaną przez PTTK Oddział Łódź-Polesie im. Jana Dylika (dalej Oddział PTTK Łódź-Polesie) z siedzibą w Łodzi, we współpracy z Zespołem Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego – Oddziałem Terenowym Nadpilicznych Parków Krajobrazowych z siedzibą w Moszczenicy.

2. Odznaka Turystyczno-Krajoznawcza „Poznajemy Spalski Park Krajobrazowy” (dalej odznaka) ma na celu promowanie i popularyzacje walorów turystycznych, przyrodniczych, historycznych i kulturowych Spalskiego Parku Krajobrazowego wraz z otuliną oraz zachęcenie do uprawiania turystyki kwalifikowanej na jego terenie.

3. Odznakę można zdobyć po ukończeniu 10. roku życia w dowolnej dyscyplinie turystyki kwalifikowanej, przy czym preferowana jest turystyka piesza. Dzieci i młodzież do 15. roku życia zdobywają odznakę pod opieką osób dorosłych.

4. Do odznaki zaliczane będą obiekty zwiedzone w przeszłości – nie więcej niż dwa lata przed datą wejścia niniejszego regulaminu w życie.

5. Odznakę uzyskuje się poprzez zwiedzanie, odwiedzanie, oglądanie wskazanych miejsc, lub przebycie tras wskazanych w załączonym wykazie (załącznik do niniejszego regulaminu). Kolejność jest dowolna.

6. Miejsca, obiekty i trasy w ramach poszczególnych stopni odznaki nie mogą się powtarzać.

5. Podstawą do weryfikacji i zdobycia odznaki jest wykonana samodzielnie kronika zawierająca wykaz zwiedzonych obiektów z potwierdzeniem pobytu w miejscach wymaganych do zdobycia odznaki i daty.

6. Pobyt jest potwierdzany poprzez uzyskanie pieczątki i wpisanie daty do kroniki. W czasie zorganizowanych wycieczek bądź rajdów udział potwierdza pieczątką przewodnik, przodownik turystyki pieszej PTTK lub organizator. W sytuacji niemożliwości uzyskania takiego potwierdzenia może być nim również wklejenie wyraźnego zdjęcia osoby zdobywającej odznakę na tle obiektu. W przypadku dokumentowania zdjęciem mniejszych rzek zalecane jest zdjęcie przy charakterystycznym miejscu.

7. Kronika może mieć również formę elektroniczną: pliku pdf, prezentacji multimedialnej, filmu video, przy czym musi zawierać zdjęcia/ujęcia uczestnika na tle zwiedzanych obiektów oraz wykaz zwiedzonych obiektów z datami, do tras pieszych pomocniczo można załączyć pliki pokazujące ślad wędrówki z aplikacji.

8. Kronikę tradycyjną lub w formie elektronicznej należy dostarczyć lub przesłać do Oddziału PTTK Łódź-Polesie.

9. Adres, w tym do korespondencji pocztowej: ul. Aleksandra Kamińskiego 18, 90-229 Łódź (budynek NSZZ „Solidarność”, parter), adres e-mail oddziału: poczta@lodz-polesie.pttk.pl.

6. Czas zdobywania poszczególnych stopni odznaki jest dowolny, przy czy warunkiem uzyskania kolejnego stopnia odznaki jest zdobycie niższego stopnia. Odznaka złota nie może być zdobywana w tym samym roku co odznaka w stopniu brązowym i odznaka w stopniu srebrnym.

7. Odznaka jest trójstopniowa:

   • brązowa,

   • srebrna,

   • złota.

8. Warunki zdobycia odznaki:

1. 8.1. Brązowa:

   1. zwiedzenie Spały i Inowłodza – wszystkie miejsca wskazane w wykazie,

   2. odwiedzenie przynajmniej 2. rezerwatów przyrody wskazanych w wykazie (zalecane jest zapoznanie się w szczególności z walorami, których istnienie spowodowało utworzenie rezerwatu; zobaczenie przynajmniej 3. różnych miejsc w rezerwacie),

   3. odwiedzenie przynajmniej 1. obszaru Natura 2000 wskazanego w wykazie,

   4. zwiedzenie Szańca „Hubala” w Anielinie,

   5. przebycie jednego z trzech odcinków zielonego Szlaku Spalskiego Parku Krajobrazowego,

   6. przebycie jednego z czterech odcinków czerwonego Szlaku Partyzanckiego im. mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”,

   7. zobaczenie przynajmniej 2. rzek wskazanych w wykazie, w tym Pilicy (zalecane zobaczenie różnych miejsc),

   8. zobaczenie przynajmniej 1. młyna ze wskazanych w wykazie,

   9. uzyskanie minimum 20 punktów; w tym 10 pkt. z części „Inne miejscowości” i „Pozostałe miejsca” (nie mogą się pokrywać z pkt. 8.1 lit. a – h).

1. 8.2. Srebrna:

   1. zwiedzenie Studziannej i Poświętnego – wszystkie miejsca wskazane w wykazie, Konewki (niemiecki schron kolejowy z II wojny światowej, trasa turystyczna),

   2. odwiedzenie przynajmniej 3. rezerwatów przyrody wskazanych w wykazie (zalecane jest zapoznanie się w szczególności z walorami, których istnienie spowodowało utworzenie rezerwatu; zobaczenie przynajmniej 3. różnych miejsc w rezerwacie),

   3. odwiedzenie 3. obszarów Natura 2000 wskazanych w wykazie,

   4. zobaczenie przynajmniej 3. rzek wskazanych w wykazie (zalecane zobaczenie kilku różnych miejsc),

   5. zobaczenie przynajmniej 3. młynów wskazanych w wykazie,

   6. przebycie jednego z trzech odcinków zielonego Szlaku Spalskiego Parku Krajobrazowego,

   7. przebycie dwóch z czterech odcinków czerwonego Szlaku Partyzanckiego im. mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”,

   8. przebycie całej ścieżki edukacyjno-historycznej „Szlakami mjr. Hubala”,

   9. uzyskanie minimum 40 punktów; w tym 20 pkt. z części „Inne miejscowości” i „Pozostałe miejsca” (nie mogą się pokrywać z pkt. 8.2 lit. a – h).

1. 8.3. Złota:

   1. zwiedzenie, zobaczenie pozostałych miejscowości i miejsc wskazanych we wszystkich częściach wykazu,

   2. przebycie pozostałego odcinka zielonego Szlaku Spalskiego Parku Krajobrazowego,

   3. przebycie pozostałego odcinka czerwonego Szlaku Partyzanckiego im. mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”,

   4. przebycie pozostałych szlaków wskazanych w wykazie,

   5. uzyskanie minimum 100 punktów za wędrówki piesze (trasy wędrówek nie pokrywają się z odcinkami szlaków).

9. Zdobywając punkty na Odznakę Turystyczno-Krajoznawcza „Poznajemy Spalski Park Krajobrazowy”, można jednocześnie zdobywać inne odznaki turystyki kwalifikowanej, odznaki krajoznawcze i regionalne (dokumentowane na potrzeby zdobywania różnych odznak).

10. Wyłączne prawo interpretacji regulaminu przysługuje referatowi weryfikacyjnemu przy Oddziale PTTK Łódź-Polesie utworzonemu w celu weryfikowania odznaki.

11. Odznaka jest odpłatna. Uzyskane środki będą przeznaczane na wyprodukowanie kolejnych egzemplarzy odznaki i jej promowanie.

12. Możliwość zmian regulaminu przysługuje Zarządowi Oddziału PTTK Łódź-Polesie.

13. Pomysłodawcami odznaki są: Mirosława Firmowska-Milewska, Mikołaj Żelanka-Żeleński, Magdalena Szcześniak, Aleksandra Libich oraz jedna osoba, która zdecydowała się pozostać anonimowa (członkowie grupy roboczej utworzonej przy Oddziale PTTK Łódź-Polesie, która zajmowała się odznaką), autorem znaku graficznego jest Piotr Wypych (Kierownik Oddziału Nadpilicznych Parków Krajobrazowych, stanowiącego jednostkę Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego).

14. Jedynym właścicielem i dystrybutorem odznaki jest Oddział PTTK Łódź-Polesie.

15. Niniejszy regulamin odznaki wraz z załącznikiem został zatwierdzony Uchwałą Nr 34/XV/2025 z dnia 14.04.2025 r. Zarządu Oddziału PTTK Łódź-Polesie i wchodzi w życie z dniem zatwierdzenia.

Załącznik

Wykaz obszarów, miejsc, obiektów i tras, których zwiedzanie jest wymagane do zdobycia Odznaki Turystyczno-Krajoznawczej „Poznajemy Spalski Park Krajobrazowy”.

1. Rezerwaty przyrody

• Rezerwat przyrody „Konewka” – 5 pkt.

• Rezerwat przyrody „Spała” – 5 pkt.

• Rezerwat przyrody „Żądłowice” – 5 pkt.

• Rezerwat przyrody „Jeleń” – 5 pkt.

• Rezerwat przyrody „Sługocice” – 5 pkt.

• Rezerwat przyrody „Gać Spalska” – 5 pkt.

• Razem – 30 pkt.

2. Obszary Natura 2000

• Dolina Pilicy – 5 pkt.

• Dolina Dolnej Pilicy – 5 pkt.

• Lasy Spalskie – 5 pkt.

• Lasy Smardzewickie – 5 pkt.

• Łąki Ciebłowickie – 5 pkt.

• Razem – 25 pkt.

3. Rzeki

• Pilica – 5 pkt.

• Gać – 4 pkt.

• Słomianka – 4 pkt.

• Giełzówka – 3 pkt.

• Cetenka (Ceteńka) – 3 pkt.

• Studzianka (Struga Studziańska) – 2 pkt.

• Luboczanka – 2 pkt.

• Olszówka – 1 pkt.

• Anielinka – 1 pkt.

• Razem – 25 pkt.

4. Spała – miejsca

• Pozostałości rezydencji carskiej i prezydentów II RP – fundamenty pałacu, budynki dawnych hoteli, koszar kozackich, stajni i garaży.

• Wieża ciśnień (z wejściem na górę).

• Pomnik żubra.

• Kościół pw. Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej i park im. Prezydentów II Rzeczypospolitej z fontanną.

• Dom Pamięci Walki i Męczeństwa Leśników i Drzewiarzy Polskich.

• Centralny Ośrodek Sportu Ośrodek Przygotowań Olimpijskich w Spale.

• Staw i pomnik prezydenta RP Ignacego Mościckiego.

• Kapliczka św. Jana Nepomucena z XIX w.

• Plaża i przystań nad Pilicą.

• Most im. gen. broni Tadeusza Buka.

• Grób hrabiny Wielopolskiej k. Spały.

• Grzybek nad Pilicą k. Spały.

• Grota św. Huberta k. Spały i głaz z inicjałami cara Aleksandra II.

• Razem – 20 pkt.

5. Inowłódz – miejsca

• Kościół romański św. Idziego i skarpa z punktem widokowym.

• Ruiny zamku królewskiego Kazimierza Wielkiego z XIV w.

• Kościół późnogotycki św. Michała Archanioła z XVI w. (przebudowany w XIX w.).

• Synagoga z XIX w.

• Rynek Kazimierza Wielkiego, w tym studnia, dwie galerie sztuki i mural.

• Plaża nad Pilicą, wraz z repliką tratwy flisackiej.

• Pomnik księcia Władysława Hermana z Bolesławem Krzywoustym.

• Cmentarz z I wojny światowej.

• Cmentarz żydowski – kirkut (pozostałości).

• Mogiła z II wojny światowej.

• Altana nad Pilicą.

• Skarpa i źródło na skalistym brzegu nad Pilicą.

• Most na Pilicy.

• Razem – 20 pkt.

6. Studzianna i Poświętne – miejsca

• Barokowa bazylika pw. św. Filipa Neri i św. Jana Chrzciciela w Studziannie z XVII/XVIII w.

• Zespół klasztorny księży filipinów z XVIII w. (zalecane do zwiedzenia również muzeum klasztorne).

• Kaplica pw. św. Anny na Dziewiczej Górce z XVIII w.

• Kościół pw. św. Józefa w Studziannie z XVII w.

• Izba Pamięci mjr. Hubala i Kawalerii Polskiej w Poświętnem.

• Rynek i tablice dotyczące filmów kręconych na terenie gminy.

• Droga krzyżowa przy bazylice.

• Kapliczka słupowa przy ul. Szkolnej.

• Razem – 10 pkt.

7. Inne miejscowości – miejsca

• Brzeg – bunkry niemieckie z II wojny światowej – 1 pkt.

• Brzeziny – piwnice wydrążone w skarpie – 1 pkt.

• Brzustów – centrum wsi i pomnik poświęcony historii wsi, wzgórza, kopalnia – 1 pkt.

• Ciebłowice Duże – tablica upamiętniająca akcję oddziału partyzanckiego AK „Wicher” na obóz pracy przymusowej – 1 pkt.

• Glina – zespół dworski z XIX w., osada łowiecka i zabytkowa leśniczówka – 2 pkt.

• Grotowice – park podworski z XVIII w. i kapliczka z XVII w. na pamiątkę bitwy pod Guzowem – 2 pkt.

• Konewka – niemiecki schron kolejowy z II wojny światowej, trasa turystyczna – 5 pkt.

• Konewka (okolice) miejsce po nieistniejącej willi Edwarda Gierka – niedaleko rzeki Gać – 1 pkt.

• Kozłowiec – kapliczka domkowa z przełomu XVIII i XIX w. – 1 pkt.

• Królowa Wola – Dom Ludowy – 1 pkt.

• Liciążna – wąwozy – 1 pkt.

• Lubocz – most na Luboczance – 1 pkt.

• Lubocz – bunkry niemieckie z II wojny światowej – 1 pkt.

• Małoszyce – kapliczka słupowa – 1 pkt.

• Mysiakowiec – most na Pilicy – 1 pkt.

• Rzeczyca – park dworski z XIX w. – 1 pkt.

• Rzeczyca – Muzeum ks. Jędrzeja Kitowicza (organistówka) – po utworzeniu muzeum – 1 pkt.

• Rzeczyca – kościół pw. św. Katarzyny z XIX w. – 1 pkt.

• Teofilów – dwie drewniane wille letniskowe, przystań kajakowa nad Pilicą – 2 pkt.

• Teofilów – taras widokowy z widokiem na kopalnię odkrywkową przy ścieżce rowerowej – 1 pkt.

• Tomaszów Mazowiecki dzielnica Białobrzegi – zabytkowy, drewniany kościół pw. św. Marcina z XVIII w. – 1 pkt.

• Zakościele – dwie drewniane wille letniskowe; bunkier niemiecki z II wojny światowej – 2 pkt.

• Razem – 20 pkt.

8. Miejsca związane z mjr. Henrykiem Dobrzańskim „Hubalem” i Oddziałem Wydzielonym Wojska Polskiego

• Anielin – Szaniec „Hubala” (miejsce śmierci mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”) – 5 pkt.

• Leśniczówka Bielawy k. Poświętnego (pozostałości) – 3 pkt.

• Tablica upamiętniająca gajówkę Ceteń – 2 pkt.

• Razem – 10 pkt.

9. Młyny

• Fryszerka – dwa młyny nad rzeką Giełzówką – 2 pkt.

• Młyn w Młyńczysku nad rzeką Studzianką – 1 pkt.

• Młyn w Stefanowie nad rzeką Studzianką – 1 pkt.

• Młyn „Wytoka” nad rzeką Giełzówką – 1 pkt.

• Razem – 5 pkt.

10 Szlaki turystyczne, ścieżki edukacyjne

• Szlak partyzancki im. mjr Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, koloru czerwonego, w tym odcinki:

  • Tomaszów Mazowiecki, dworzec PKP – Spała: 10 pkt.

  • Spała – Inowłódz: 10 pkt.

  • Inowłódz – Anielin – Poświętne: 10 pkt.

  • Poświętne – Radzice: 10 pkt.

• Szlak Spalskiego Parku Krajobrazowego, koloru zielonego, w tym odcinki:

  • Lubocz – Liciążna: 10 pkt.

  • Liciążna – Spała: 10 pkt.

  • Spała – Wąwał: 10 pkt.

• Ścieżka edukacyjno-historyczna „Śladami Oddziału mjr. Hubala” – 10 pkt.

• Szlak im. Prezydenta Ignacego Mościckiego, koloru niebieskiego – 5 pkt.

• Ścieżka edukacyjna Lasów Państwowych, Nadleśnictwa Opoczno przy osadzie leśnej Ceteń i rzece Cetence – 5 pkt.

• Razem – 90 pkt.

11. Pozostałe miejsca

• Antoniów – stawy na rzece Słomiance – 1 pkt.

• Brudzewice – kapliczka w miejscu po dawnym kościele – 1 pkt.

• Błota Brudzewickie – 1 pkt.

• Pomnik k. Zanartu poświęcony walce stoczonej przez oddziałowi partyzancki Armii Krajowej z Niemcami – 1 pkt.

• Ceteń – leśna osada łowiecka, stawy, kapliczka św. Jana Nepomucena – 2 pkt.

• Cholerna Góra k. Poręb – 1 pkt.

• Most Centralnej Magistrali Kolejowej na Pilicy k. Gapinina (bez wymogu wchodzenia na most) – 1 pkt.

• Giełzów – wzgórze i kapliczka – 1 pkt.

• Góry Lisie k. Brudzewic (przynajmniej dwie góry) – 1 pkt.

• Krzyże z tabliczkami upamiętniającymi nieistniejące, wysiedlone wsie: Ceteń, Werówka – 2 pkt.

• Grodzisko Rzeczyca – słowiańska wioska w krainie Pilicy (koło Rzeczycy) – 1 pkt.

• Ośrodek Hodowli Żubrów w Smardzewicach – 2 pkt.

• Siedziba Nadleśnictwa Spała, mogiła powstańca styczniowego przy siedzibie, ścieżka edukacyjna – 1 pkt.

• Staw Szczurek na rzece Gać – 1 pkt.

• Staw Wojcieszek na rzece Gać – 1 pkt.

• Dwie zabytkowe kapliczki w okolicy Studziannej przy ścieżce edukacyjno-historycznej „Śladami Oddziału mjr. Hubala” – 2 pkt.

• Razem – 20 pkt.

12. Wędrówki piesze

• Wędrówki piesze na określonych trasach na terenie Spalskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny (wycieczki, wędrówki indywidualne) – 1 pkt. za 1 km.

• Razem – bez limitu.

Pobierz Regulamin Odznaki lub

Oddział PTTK Łódź-Polesie im. prof. Jana Dylika
ul. Andrzeja Sacharowa 18, 92-542 Łódź
tel. (+48) 725 211 008
http://www.lodz-polesie.pttk.pl
e-mail: poczta@lodz-polesie.pttk.pl