Nazewnictwo pierwszych czterech stopni odznak nawiązuje do materiałów, z których były wykonywane typowe tarcze zegarowe (drewno, stal, aluminium, mosiądz, pozłacany). Przedostatnia odznaka nawiązuje do tarcz, które były pozłacane. Ostatnia odznaka jest szczególnym wyróżnieniem, ponieważ osoba, która ją otrzyma musi się wyróżnić znajomością i historią zegarów.
Odznaka została ustanowiona przez Zarząd Oddziału PTTK Ziemi Wałbrzyskiej w Wałbrzychu. Celem odznaki jest zapoznanie turystów z zegarami wieżowymi i ich historią w Sudetach.
Odznaka posiada 6 stopni: drewniany, stalowy, aluminiowy, mosiężny, pozłacany, znawcy sudeckich zegarów.
Minimalna ilość zwiedzonych zegarów wieżowych, na poszczególne stopnie odznaki wynosi:
na stopień drewniany – 10,
na stopień stalowy – kolejne 10 (łącznie 20 od rozpoczęcia zbierania),
na stopień aluminiowy – kolejne 10 (łącznie 30 od rozpoczęcia zbierania),
na stopień mosiężny – kolejne 10 (łącznie 40 od rozpoczęcia zbierania),
na stopień pozłacany – kolejne 15 (łącznie 55 od rozpoczęcia zbierania),
na stopień znawcy sudeckich zegarów – kolejne 15 (łącznie 70 od rozpoczęcia zbierania).
Do zdobycia ostatniego stopnia wymagane jest opracowanie historyczno-techniczne i zdjęciowe trzech dowolnie wybranych zegarów (w tle osoba zainteresowana), przy czym przynajmniej jeden z nich musi posiadać klasyczny mechanizm wahadłowy. Wręczenie tej odznaki będzie poprzedzone prelekcją, (osoby ubiegającej się o odznakę), opisującą wybrane trzy zegary oraz skróconym opisem zwiedzania zegarów. Prelekcja oraz przekazane materiały mogą być nieodpłatnie wykorzystane do artykułów lub książek wydawanych przez PTTK na temat „Sudeckich zegarów”. Prelekcja może się odbyć w dowolnej placówce PTTK na terenie całej Polski.
Czas zdobywania odznak na poszczególne stopnie jest nieograniczony.
Potwierdzenia terenowe w postaci pieczęci i zdjęć obiektu (z osobą ubiegającej się o odznakę), należy gromadzić w dowolnie opracowanej formie w Kronice Odznaki. Każdy zegar musi być udokumentowany trzema zdjęciami:
zdjęcie tarczy zegara wraz z budynkiem,
zdjęcie przybliżone samej tarczy zegara,
zdjęcie zegara wraz osobą ubiegającą się o odznakę.
Na pierwszej stronie Kroniki, należy zamieścić dane osobowe i adres zamieszkania oraz numer telefonu osoby ubiegającej się o odznakę.
Weryfikacje odznak prowadzi Oddział PTTK w Wałbrzychu.
Kroniki Odznak do weryfikacji należy przesłać na adres: PTTK Oddział Ziemi Wałbrzyskiej, ul. Rynek 9, 58-300 Wałbrzych.
Zweryfikowaną Kronikę Odznaki wraz z odznaką, weryfikator prześle na adres zainteresowanego, przesyłką pocztową za pobraniem. Nie ma potrzeby przesyłania zwrotnych kopert i znaczków pocztowych.
O odznakę mogą ubiegać się wszyscy zainteresowani.
Obiekty proponowane do zwiedzania na terytorium Sudetów są wymienione w załączniku do regulaminu. Można zwiedzać inne zegary spoza proponowanej listy.
Autorzy odznaki zastrzegają sobie interpretację regulaminu odznaki.
Definicja zegara wieżowego.
Zegar wieżowy to rodzaj zegara umieszczonego na wieży budynku, elewacji, zazwyczaj w miejscu widocznym z dużej odległości. Jego podstawową funkcją jest wskazywanie czasu mieszkańcom okolicy. Cechy charakterystyczne zegara wieżowego obejmują:
dużą tarczę – zazwyczaj posiadają one duże tarcze zegarowe, aby były widoczne z daleka. (orientacyjnie średnica minimum 80 cm), mogą mieć jedną lub więcej tarcz skierowanych w różne strony;
mechanizmy pomocnicze – często są połączone z mechanizmem dzwonów, które biją w regularnych odstępach czasu, na przykład co godzinę, pół godziny, co kwadrans lub na alarm;
mechanizm główny – w przeszłości zegary wieżowe były napędzane mechanizmami wahadłowymi, natomiast współczesne wersje mogą być elektryczne wyposażone w prostą lub skomplikowaną elektronikę odbierającą czas z nadajników DCF, GPS, lokalnej stacji czasu lub z Internetu;
lokalizację – zegary te są umieszczane na wieżach kościelnych, ratuszach, zamkach oraz innych budynkach publicznych.
Do zegarów wieżowych nie możemy zaliczyć małych zegarów o średnicy ok. 70 cm i mniejszych występujących np. na dworcach, sklepach oraz tzw. zegarów peronowych lub reklamowych.
Zegary wieżowe mają zarówno funkcję praktyczną, jak i estetyczną, często stanowiąc ważny element architektury i dziedzictwa kulturowego danego miejsca.
Odznaka została wprowadzona w życie Uchwałą Zarządu Oddziału PTTK w Wałbrzychu, 26.03.2025 r. i obowiązuje z dniem jej podpisania.
Załącznik nr 1
do Regulaminu Odznaki „Sudeckie Zegary Wieżowe”
Lista zegarów wieżowych
Zegar na wieży kościoła pw. Chrystusa Króla w Leśnej.
Zegar na wieży zamku Czocha.
Zegar na kościele pw. Matki Bożej Anielskiej w Stanowicach.
Zegar na wieży kościoła pw. Podwyższenia Krzyża św. w Radoniowie.
Zegar na wieży ratusza w Lubomierzu.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Tekli w Pławnej.
Zegar na wieży ratusza we Wleniu.
Zegar na wieży ratusza Urzędu Miasta w Świerzawie.
Zegar na wieży kościoła pw. Narodzenia NMP w Piotrowicach.
Zegar na wieży ratusza w Jaworze.
Wieża kościoła pw. św. Jadwigi w Bolkowie.
Zegar na wieży ratusza Urzędu Miasta w Bolkowie.
Zegar na budynku Urzędu Gminy Dobromierz.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Michała Archanioła w Lubomierzu.
Zegar na wieży ratusza w Świebodzicach.
Zegar na ratuszu w Świdnicy.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Jakuba Apostoła w Sobótce.
Zegar na wieży kościoła pw. Matki Bożej Bolesnej w Świątnikach.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Stanisława Biskupa w Jordanowie.
Zegar na kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Wilkowie Wielkim.
Zegar na budynku Urzędu Miasta i Gminy w Niemczy.
Zegar na wieży kościoła pw. Niepokalanego poczęcia NMP w Niemczy.
Zegar na wieży kościoła pw. MB Królowej Polski w Przerzeczynie-Zdroju.
Zegar na wieży ratusza w Ząbkowicach Śląskich.
Zegar na Krzywej Wieży w Ząbkowicach Śląskich.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Józefa Robotnika w Ząbkowicach Śląskich.
Zegar na dawnym kościele ewangelickim w Kamieńcu Ząbkowickim.
Zegar na wieży ratusza w Paczkowie.
Zegar wskazówkowy na wieży ratusza w Otmuchowie.
Zegar na bazylice pw. św. Jakuba Apostoła i św. Agnieszki w Nysie.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Józefa w Bodzanowie.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Bartłomieja Apostoła w Kudowie-Zdroju.
Zegar na wieży ratusza w Prudniku.
Zegar na wieży kościoła pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Prudniku.
Zegar na bazylice kolegiackiej pw. Wniebowzięcia NMP w Krzeszowie.
Zegar na wieży Urzędu Miasta i Gminy w Mirsku.
Zegar na kościele pw. św. Józefa Oblubieńca NMP w Świeradowie-Zdroju.
Zegar na wieży Domu Zdrojowego w Świeradowie-Zdroju.
Zegar na wieży kościoła pw. Niepokalanego Serca NMP w Szklarskiej Porębie.
Zegar na kościele pw. pw. Marii Matki Kościoła w Michałowicach (Piechowice).
Zegar na kościele pw. Bożego Ciała w Szklarskiej Porębie.
Zegar na kościele pw. Trójcy Świętej w Świdnicy.
Zegar na ratuszu w Jeleniej Górze.
Zegar na zamku w Karpnikach.
Zegar na zamku w Wojanowie.
Zegar na Urzędzie Pocztowym Jelenia Góra 9 w Cieplicach Śląskich-Zdroju.
Zegar na wieży kaplicy pw. św. Anny w Jeleniej Górze.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Jana Chrzciciela w Jeleniej Górze-Cieplicach.
Zegar na kościele pw. Zbawiciela w Jeleniej Górze-Cieplicach.
Zegar na wieży przy kościele górskim pw. Naszego Zbawiciela w Karpaczu.
Zegar na kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Karpaczu.
Zegar na wieżyczce sklepu Biedronka w Kowarach.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Jana Nepomucena w Leszczyńcu.
Zegar na budynku Urzędu Miasta w Lubawce.
Zegar na kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Lubawce.
Zegar na wieży kościoła pw. Świętej Rodziny w Chełmsku Śląskim.
Zegar na kościele pw. Wniebowzięcia NMP. w Wojcieszowie.
Zegar na dzwonnicy w Podgórkach.
Zegar na wieży kościoła pw. bł. Piotra Jerzego Frassati w Wojcieszowie.
Zegar na wieży kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Janowicach Wielkich.
Zegar na kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Miedziance.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Augustyna w Ciechanowicach.
Zegar na wieży kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Wieściszowicach.
Zegar na elewacji budynku „Pod Zegarem” w Wieściszowicach.
Zegar na wieży kościoła pw. Niepokalanego Serca NMP w Marciszowie.
Zegar na wieży Urzędu Miasta w Boguszowie-Gorcach.
Zegar na wieży kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Boguszowie-Gorcach (Kuźnice Świdnickie).
Zegar na wieży zegarowej Anny w Szczawnie-Zdroju.
Zegar na ratuszu w Wałbrzychu.
Zegar na kościele pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Wałbrzychu.
Zegar na kolegiacie NMP Bolesnej i św. Aniołów Stróżów w Wałbrzychu.
Zegar na wieży budynku Centrum Nauki, Kultury i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu, ul. Piotra Wysockiego 29.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Dziećmorowicach.
Zegar na wieży kościoła poewangelickiego w Jedlinie-Zdroju, ul. Jana Pawła II 2.
Zegar na kościele pw. św. Jadwigi Śląskiej w Walimiu.
Zegar na kościele pw. św. Antoniego z Padwy w Pieszycach.
Zegar na kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nowiźnie koło Dzierżoniowa.
Zegar na kościele pw. św. Bartłomieja w Ściechowie.
Zegar na wieży ratusza Urzędu Miasta w Dzierżoniowie.
Zegar na kościele pw. Bożego Ciała w Bielawie.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Michała Archanioła w Ludwikowicach Kłodzkich.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Nowej Rudzie-Słupcu.
Zegar na ratuszu w Nowej Rudzie.
Zegar na kościele pw. św. Mikołaja w Nowej Rudzie.
Zegar na ratuszu w Radkowie.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Wawrzyńca w Budzowie.
Zegar na wieży dawnego kościoła ewangelickiego w Srebrnej Górze.
Zegar na bazylice pw. Nawiedzenia NMP w Bardzie.
Zegar na wieży kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Złotym Stoku.
Zegar na ratuszu Urzędu Miasta w Kłodzku.
Zegar na wieży kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Polanicy-Zdroju.
Zegar na dziedzińcu pałacu w Gorzanowie.
Zegar na kościele pw. św. Jana Chrzciciel w Szczytnej.
Zegar na elewacji budynku Urzędu Miasta w Dusznikach-Zdroju.
Zegar na kościele pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Dusznikach-Zdroju.
Zegar na budynku sanatorium „Jan Kazimierz” w Dusznikach-Zdroju.
Zegar na budynku Teatru Zdrojowego w Kudowie-Zdroju.
Zegar na budynku Urzędu Miasta w Kudowie-Zdroju.
Zegar na kościele pw. św. Anny w Dusznikach-Zdroju Zieleńcu.
Zegar na wieży ratusza w Lądku-Zdroju.
Zegar na wieży zegarowej kościoła pw. św. Jerzego w Lądku-Zdroju.
Zegar na kościele pw. Narodzenia NMP w Lądku-Zdroju.
Zegar na budynku Urzędu Miasta w Stroniu Śląskim.
Zegar na wieży Urzędu Miasta i Gminy w Bystrzycy Kłodzkiej.
Zegar na wieży kościoła pw. św. Michała Archanioła w Bystrzycy Kłodzkiej.
Zegar na kościele pw. św. Mikołaja w Domaszkowie.
Zegar na budynku Urzędu Miasta w Strzegomiu.
Zegar na elewacji bazyliki pw. Nawiedzenia NMP, sanktuarium Wambierzyckiej Królowej Rodzin Patronki Ziemi Kłodzkiej w Wambierzycach.
Zegar na bazylice pw. Wniebowzięcia NMP w opactwie cystersów w Henrykowie.
Zegar na dworcu kolejowy w Leśnej.
Zegar na wieży Urzędu Miasta Kamienna Góra.
Zegar na pałacu w Bukowcu.
Zegar na Szkole Podstawowej Stowarzyszenia „Edukator” w Polanicy-Zdroju.
Zegar na kamienicy Bocka na rynku w Wałbrzychu.
Zegar na Dworcu Głównym w Wałbrzychu.
Zegar na wieży kościoła pw. Miłosierdzia Bożego w Jagniątkowie.
Zegar na ratuszu w Lubawce.
Zegar na budynku ratusza w Kamiennej Górze.
Pobierz Regulamin Odznaki 
lub 
Oddział PTTK „Ziemi Wałbrzyskiej”
ul. Rynek 9, 58-300 Wałbrzych
tel. (+48) 530 862 663
http://pttk.walbrzych.pl
e-mail: biuro@pttk.walbrzych.pl