Odznaka ma na celu rozwijanie zainteresowania turystów krajoznawstwem, poznanie regionu Ziemi Gorzowskiej.
Odznakę weryfikuje upoważniony przez Zarząd Oddziału PTTK Ziemi Gorzowskiej Instruktor Krajoznawstwa PTTK.
Warunkiem przyznania każdego ze stopni odznaki jest uzyskanie odpowiedniej ilości punktów za poznanie obiektów z wykazu dołączonego do regulaminu.
Za każdy z obiektów (czasami grupy) uzyskuje się 1 punkt. Nie można zaliczać tego samego obiektu drugi raz. Punktów zdobytych na niższy stopień nie zalicza się na stopień wyższy.
Aby zdobyć kolejne stopnie odznak, należy uzyskać:
10 punktów na odznakę w stopniu brązowym,
20 punktów na odznakę w stopniu srebrnym,
30 punktów na odznakę w stopniu złotym.
Podstawą do potwierdzenia poznania obiektu jest wpis (zawierający datę i krótki opis obiektu) potwierdzony pieczęcią z nazwą miejscowości lub wykonanym zdjęciem zamieszczonym w kronice wycieczek Odznaki Krajoznawczej PTTK Ziemi Gorzowskiej.
Odznakę po weryfikacji zakupuje się w siedzibie Oddziału PTTK Ziemi Gorzowskiej, adres: ul. Mieszka I 15/1, 66-400 Gorzów Wielkopolski. Książeczkę można też zakupić wysyłkowo, kontakt: poczta@gorzow.pttk.pl.
Odznaka może być nadawana honorowo przez Zarząd Oddziału PTTK Ziemi Gorzowskiej.
Zaleca się wręczanie zweryfikowanej odznaki uroczyście na mecie rajdu, wycieczki, podczas zlotu itp.
10. Interpretacja regulaminu należy do weryfikatora, a zastrzeżenia można zgłaszać pisemnie do Zarządu Oddziału PTTK Ziemi Gorzowskiej na adres e-mail: poczta@gorzow.pttk.pl.
Weryfikacja i przyznanie odznaki powinno nastąpić w terminie do 30 dni od złożenia kroniki wycieczki.
Turyści, którzy rozpoczęli zdobywanie odznaki wg starego regulaminu, mogą korzystać z tego wykazu obiektów do 31.12.2027 r.
Wykaz obiektów
do Odznaki Krajoznawczej PTTK Ziemi Gorzowskiej
(obowiązujący od 2026 roku)
Bogdaniec: Arboretum Lasów Państwowych, ścieżka przyrodnicza do czatowni ornitologicznej w Dolinie Bogdanki to znakomity spacer zakończony w niezwykle malowniczym miejscu.
Bogdaniec: Muzeum Lubuskie Zagroda Młyńska [młyn z 1826 roku – konstrukcja szachulcowa, budynek gospodarczy, wozownia, plenerowa ekspozycja maszyn i urządzeń rolniczych]; wypiek chleba w tradycyjnym piecu chlebowym.
Bogdaniec: rezerwat przyrody „Dębowa Góra” to malowniczy rezerwat o powierzchni ponad 11 ha, porośnięty głównie majestatycznymi dębami z domieszką grabu i buka. Nazwa nie jest przypadkowa, aby dotrzeć na szczyt, trzeba pokonać strome zbocza i przespacerować się leśnymi grzbietami o niemal górskim charakterze.
Chwalęcice – wieś z neogotyckim kościołem pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny oraz unikalną Kolekcją Narodową Rodzaju Tilia Doroty i Marka Pogorzelców. Zbiór obejmuje ok. 160 gatunków i odmian lip, uznanych przez Polskie Towarzystwo Dendrologiczne. To wyjątkowe miejsce dla miłośników przyrody.
Chwałowice – wieś powstała w epoce wielkiej kolonizacji obszarów 240 lat temu z inicjatywy króla Prus Fryderyka II. Domy, kościoły i cmentarze budowano na sztucznych wzniesieniach – terpach – chroniących przed zalaniem. Ryglowy kościół św. Antoniego Padewskiego z 1790 r. to świadek tych pionierskich czasów.
Chwarszczany: dawna kaplica komandorii rycerskich zakonów templariuszy, potem joannitów. Wewnątrz malowidła z XIV w. przedstawiające m.in. świętego Krzysztofa – patrona turystów.
Czechów: ruiny ceglanego wiatraka holenderskiego z 1848 r. Zdewastowany po 1945 roku, zaadaptowany został przez gorzowskich alpinistów i himalaistów na ściankę wspinaczkową.
Dąbroszyn: w drodze do górnego parku mijamy folwarczne zabudowania [w ruinie] zdobione medalionami z głowami koni, bydła i cieląt – rzadkie zjawisko w architekturze gospodarczej, widoczne ze ścieżki. Górny park skrywa pawilon Cecylii w formie greckiej świątyni z rzeźbą Chronosa – boga czasu z klepsydrą i kosą.
Dąbroszyn: XVII-wieczny pałac marszałka Hansa Adama von Schöninga, gdzie według podań mieszkała Fatima – branka z wyprawy tureckiej, późniejsza metresa króla Augusta II Mocnego. Tu młody Fryderyk II przeżył swój pierwszy romans z Eleonorą von Wreech. Tuż obok znajduje się kościół św. Józefa z kaplicą rodową von Schöningów i sarkofagiem marszałka. W przypałacowym parku rośnie najgrubszy w Polsce miłorząb dwuklapowy o obwodzie 450 cm – dendrologiczna perełka. W dolnym parku znajduje się pomnik Wiktorii z 1840 roku, dzieło Christiana Daniela Raucha, twórcy słynnego monumentu Fryderyka II Wielkiego w Berlinie.
Deszczno: XIX-wieczny kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, w którym w latach 1900-1941 posługiwał pastor i sławny niemiecki archeolog Feliks Hobus, odkrywca figurki kultowej zwanej „bożkiem z Deszczna”. Legenda głosi, że raz w roku zmarli grają w kościele w kręgle… czaszkami. W centrum wsi stoi pomnik 2 Armii Wojska Polskiego, której wielu żołnierzy osiedliło się we wsi po zakończeniu II wojny światowej.
Dolsk: pałac z XVIII w. otoczony parkiem w stylu angielskim z 1832 r. z pomnikowymi okazami tulipanowca amerykańskiego, buka purpurowego i platanami. Najokazalszym jest pomnikowy dąb szypułkowy o obwodzie 670 cm. Projekt parku wykonał Peter Joseph Lenné – jeden z najwybitniejszych architektów krajobrazu XIX w. Warto też zobaczyć zabytkową kuźnię podcieniową.
Gorzów Wielkopolski, Gmina Kłodawa: Gorzowski Ekstremalny Szlak Pieszy PTTK „Dolina Srebrnej”. Górski klimat niewielkiej meandrującej rzeczki o czystej wodzie, której nurt trzeba przekroczyć po zwalonych drzewach lub wprost, zdejmując buty i brodząc po kolana w wodzie, stąpać po złotym piasku. Gęstwina leśna nieujarzmiona ludzką ręką, dzika i piękna.
Gorzów Wielkopolski: fontanna Pauckscha wybudowana została w 1897 roku za 10.000 talarów w złocie. Przedstawia symbolicznie pracowitość mieszkańców – postać Marii z wiadrami z wylewającą się wodą [Warta i Kłodawka, nad którymi położone jest miasto]. Towarzyszące jej dzieci symbolizują: przemysł maszynowy, produkcję sieci rybackich oraz handel.
Gorzów Wielkopolski: katedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – architektoniczny symbol miasta wybudowany w XIII-XV wieku. Posiada wiele zagadek i tajemnic. Wśród nich kwadra granitowa z szachownicą, otwory w ścianie zewnętrznej po świdrze ogniowym, tajne przejście w wieży, XIV-wieczne malowidło czerwonego orła askańskiego na jednym z filarów czy przedstawienie wieloryba w ołtarzu, który przypomina… krokodyla.
Gorzów Wielkopolski: Muzeum Lubuskie im. Jana Dekerta mieści się w zabytkowej willi Schroedera, otoczonej ponad 100-letnim ogrodem dendrologicznym. Wśród najcenniejszych zbiorów znajduje się cykl akwarel Henryka Rodakowskiego pt. „Album Pałahickie”, który przyniósł artyście europejskie uznanie, sławę i pieniądze.
Gorzów Wielkopolski: park przy Szpitalu Psychiatrycznym. Mimo niezbyt promocyjnej nazwy w założonym w 1888 roku parku spotkamy dwa pomnikowe okazy tulipanowca amerykańskiego, cis pospolity o obwodzie 92 cm czy robinię akacjową o obwodzie 620 cm. Uroku dodają grupy starych dębów nawiązujące do dawnych, puszczańskich dąbrów.
Gorzów Wielkopolski: pomniki niepompatyczne, upamiętniające lokalne postacie to gorzowska specjalność. Wśród nich są żużlowcy Edward Jancarz i Edmund Migoś, ekscentryczny kloszard Kazimierz Wnuk „Szymon Gięty”, przewoźnik rzeczny Paweł Zacharek oraz romska poetka Papusza.
Gorzów Wielkopolski: przy ul. Słonecznej znajduje się cmentarz żydowski [kirkut] z macewami z XVIII w. i lapidarium. Na jego terenie rośnie pomnikowy dąb szypułkowy.
Gorzów Wielkopolski: rezerwat przyrody „Gorzowskie Murawy” – rezerwat w mieście? Dlaczego nie! Ponad 70 ha obszaru, gdzie roślinność ciepłolubna porasta południowe, trawiaste stoki wzgórz morenowych, gdzie piasek nagrzewa się do 70°C. Panorama na dolinę Warty, gdzie rzeka wije się niczym gigantyczny wąż. Miejsce, którego nazwa „Sahara” wydaje się adekwatna do widoku!
Gorzów Wielkopolski: secesja – na fasadach kamienic przy ulicach Adama Mickiewicza, Pionierów, Bolesława Chrobrego i Mieszka I można podziwiać fantazyjne dekoracje w stylu Jugendstil: kariatydy, smoki, żaby, pelikany, sowy, gryfy i inne baśniowe stworzenia. To prawdziwa uczta dla miłośników architektury i detalu. Nadają budynkom wyjątkowy charakter i przypominają o artystycznym rozkwicie miasta na przełomie XIX i XX wieku.
Gorzów Wielkopolski: Spichlerz – filia Muzeum Lubuskiego im. Jana Dekerta, mieści się w XVIII-wiecznym magazynie zbożowym nad Wartą. W jego wnętrzu znajduje się imponująca makieta Landsberga z 1 połowy XVII wieku – centralny punkt wystawy „Gorzów na szlakach historii”.
Gorzów Wielkopolski: Studnia Czarownic to XIX-wieczne romantyczne nawiązanie do czasów, gdy w mieście sądzono za czary (17 ofiar) i palono na stosie. Nasza czarownica nie jest stara i brzydka, a piękna i naga. Nieopodal są mury miejskie z XIV wieku z zachowanymi basztami ze śladami „sekretnej furty”.
Gralewo: kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, ryglowy z XVIII wieku, w którego wnętrzu znajduje się niezwykle piękny barokowy ołtarz z 1590 roku, zdobiony srebrem i złotem z wcześniejszej, spalonej pożarem świątyni.
Kamień Mały: Park Narodowy „Ujście Warty” – ścieżka przyrodnicza „Olszynki”. Wielkie wrażenie robi spacer po drewnianych pomostach przecinających grzęzawiska lasu łęgowego, prowadzący aż do nietypowej czatowni unoszącej się na dwóch metalowych zbiornikach-pływakach, zbudowanej na wodach dawnego wyrobiska gliny. Obszar ten, trudno dostępny dla drapieżników, przyciąga ptaki zakładające tu gniazda.
Kiełpin – w średniowieczu rycerska siedziba rodu Manteuflów (XV-XVI wiek), których jedni uważali za husyckich reformatorów, a inni za rozbójników. Czasy te pamięta pomnikowy dąb szypułkowy o obwodzie ok. 850 cm.
Kłodawa: „Korsakówka” w Nadleśnictwie Kłodawa utworzona w zabytkowym budynku dawnej wozowni, poświęcona Włodzimierzowi Korsakowi. Ten wybitny przyrodnik, pisarz i ilustrator, znany jako Wielki Łowczy, odbywał polowania na Dalekim Wschodzie, zdobywając trofea takie jak tygrys czy tur. Był znawcą zwierzęcych zwyczajów, autorem książek dla myśliwych i dzieci, które sam ilustrował. Ekspozycja ukazuje jego życie, pasje i twórczość.
Kołczyn: kościół pw. św. Stanisława Kostki z 1776 roku o konstrukcji szkieletowej, z charakterystyczną wieżyczką sygnaturką i drewnianą dzwonnicą z końca XVIII wieku oraz pomnik przyrody „Kołczyńskie dęby”.
Kostrzyn nad Odrą: dworzec kolejowy zbudowany w latach 1872-1874 to jeden z dwóch w Polsce, gdzie dwupoziomowe rozwiązania inżynieryjne umożliwiają bezkolizyjny ruch pociągów północ-południe i wschód-zachód.
Kostrzyn nad Odrą: Muzeum Twierdzy Kostrzyn to teren dawnej renesansowej XVI-wiecznej twierdzy ze zrekonstruowanymi Bramą Sarbinowską i Bramą Berlińską z niezwykle ciekawym muzeum w Bastionie Filip.
Lipki Małe: pomnikowy dąb szypułkowy o obwodzie niemal 800 cm, najstarsze i najgrubsze drzewo gminy Santok.
Lipki Wielkie: modernistyczna zabudowa stacji kolejowej i sąsiednich budynków mieszkalnych z lat 30. XX wieku. Powstały w ramach projektu „Grenzlandbahn”.
Lipy: „Hubertówka” to drewniana stanica w Puszczy Gorzowskiej. Obok pamiątkowy głaz o inskrypcji: „Fryderykowi Chopinowi, muzykowi i myśliwemu, w 200. rocznicę urodzin – członkowie Koła Łowieckiego „Knieja-Lubociesz” w Lipach 1 III 2010”. Corocznie w połowie września odbywają się tu koncerty.
Lipy: Leśna Stacja Dydaktyczna Gorzowskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Krajobrazowego „Ujście Warty” to przyjazny dzieciom i młodzieży obiekt edukacyjny, pomagający w ciekawy sposób zrozumieć świat przyrody.
Lubiszyn: kościół neogotycki pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z XIX wieku o ciekawym układzie architektonicznym.
Lubno: pomnikowy dąb szypułkowy (obwód 527 cm) rosnący w centrum wsi na niewielkim rynku. Kościół romański pw. św. Józefa z połowy XIII wieku z zachowanym (obecnie zamurowanym) pierwotnym wejściem i trzema oknami od strony ołtarza, symbolizującymi Trójcę Świętą.
Łąkomin – początki osady dali smolarze w XVIII wieku, budując pierwsze chaty, wytapiając smołę i terpentynę w piecach smołowych. Dziś jest tu piękny pałacyk otoczony parkiem z końca XIX wieku i browar rzemieślniczy.
Marwice: kościół romański pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny z połowy XIII wieku z tajemniczą szachownicą (29 cm x 32 cm) na jednej z narożnych (czerwonych) kwadr. Ponadto na obecnym strychu, a dawniej górnej ścianie za ołtarzem gotycka polichromia z połowy XIV wieku. Niedaleko 200-letnia kuźnia podcieniowa o misternej, drewnianej konstrukcji, pięknie odnowiona i zadbana przez prywatnego właściciela.
Marzęcin – dziś nieistniejąca osada w Puszczy Gorzowskiej. Jej symbolem jest źródło Marii nazwane na cześć Marii Ratsch, córki właściciela młyna papierniczego z XIX wieku. Nigdy nie było tu kościoła, a na wspólną modlitwę wzywał dzwon [replika dzwonnicy w miejscu dawnej wsi]. Zachowało się również lapidarium.
Mosina: kościół filialny pw. św. Michała Archanioła z 1783 r. o konstrukcji ryglowej, wzniesiony z wykorzystaniem miejscowych surowców: drewna (wokół puszcza), gliny (pokłady w okolicy), trzciny (liczne jeziora nieopodal). Obok pomnikowy dąb Jana Kostrzyńskiego o obwodzie 520 cm i wieku około 500 lat.
Mościce: Edukacyjny Park Dendrologiczny PTTK to oaza (0,7 ha) rzadkiej przyrody, gdzie podziwiać można 120 gatunków drzew i krzewów, skalniak roślin górskich.
Mościce: neoromański kościół filialny pw. św. Wojciecha z 1868 r. z barokową wieżą z 1837 r. [rzadki przypadek]. Obok pomnikowe okazy morwy białej, pozostałość po hodowli jedwabników. W parku wiejskim pomnikowy dąb szypułkowy i wrośnięty w jego korzenie głaz, uświetniający jednego z królów pruskich.
Nowiny Wielkie: Park Dinozaurów to ponad 50 wiernie oddanych w formie i skali gadów prehistorycznych wykonanych w naturalnej skali i zgodnych z aktualną wiedzą paleontologiczną. Wędrówka wśród pomrukujących, ryczących, nawołujących olbrzymów przenosi w czasie o miliony lat. Można też zobaczyć lwy jaskiniowe, sceny polowania na mamuty z epoki lodowcowej, a obok nawet potwora z Loch Ness. Geo-Muzeum „Skarby Ziemi” to spora niespodzianka dla entuzjastów geologii i kosmosu, bo można tu dotknąć ponad 80-kilogramowy meteor.
Nowiny Wielkie: rezerwat przyrody „Morenowy Las” to ciekawa mozaika drzewostanu grabowego, bukowego i dębów z udziałem modrzewi, brzóz, wiązów, olszy. Wiele z nich osiąga wiek 170 lat. Nieopodal wieża widokowa Lasów Państwowych, z której rozpościera się panorama Równiny Gorzowskiej i Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej.
Park Narodowy „Ujście Warty”: ścieżka przyrodnicza „Ptasim Szlakiem” [Betonka] prowadzi przez jeden z najcenniejszych obszarów ornitologicznych w Europie. Chroni około 250 gatunków ptaków, z czego około 160 gatunków buduje tu swoje gniazda w czasie wylęgu. W okresie wiosennym i jesiennym przebywa tu nawet do 200 000 osobników, w tym perkozy, kaczki, mewy, rybitwy, siwki, kormorany, gęgawy, ohary, łabędzie, bieliki, a także tak rzadkie ptaki jak czaple – modronosa, biała, nadobna, bernikle – kanadyjska i bladolica, gęś tybetańska, kozarka. Poziom wody w skali roku zmieniać się może nawet do 4 metrów.
Postomia: rezerwaty przyrody „Dolina Postomii” (68,66 ha) i „Lemierzyce” (3,32 ha) to niezwykle atrakcyjny obszar lasu porastającego strome zbocza doliny Postomii z dominującym udziałem dębów, buków, cisów, jaworów i sosen. Na skraju doliny Nadleśnictwo Ośno Lubuskie wybudowało wieżę widokową z pięknym widokiem na obszar Parku Narodowego i Krajobrazowego „Ujście Warty”. Przez rezerwaty prowadzi pieszy szlak turystyczny Słońsk – Lemierzyce: „Szlak Dzięcioła”.
Przyłęg: rezerwat przyrody „Rzeka Przyłężek” znajduje się obecnie w granicach Gorzowskiego Parku Krajobrazowego, chroniąc krystalicznie czystą rzekę i tarłowiska rzadkich gatunków ryb: głowacza białopłetwego i pstrąga potokowego. Otoczony blisko 150-letnim bukowo-sosnowym lasem, stanowi unikalny ekosystem w sercu Puszczy Gorzowskiej.
Pszczelnik: pomnik lotników litewskich, którzy w 1933 roku przelecieli jako drudzy na świecie Atlantyk bez międzylądowania oraz chata żmudzka pełniąca funkcję małego muzeum z pamiątkami po lotnikach. Miejsce będące prawnie obszarem państwa litewskiego.
Racław – wieś o średniowiecznym rodowodzie z zabytkowym neoklasycystycznym stuletnim dworem. Ku refleksji warto na skraju wsi odszukać niewielkie lapidarium z postawionym wspólnym staraniem niemieckich i polskich mieszkańców. Warto rozważyć napisane na nim słowa Rzymianina Horacego „Wszystkich nas czeka ta sama noc”.
Rezerwat przyrody „Bagno Chłopiny” to torfowiskowy ścisły rezerwat o powierzchni prawie 120 ha będący częścią Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Powołany (po raz pierwszy już w 1937 r.) w celu ochrony torfowiska mszarnego. Chroni unikalne torfowisko mszarne w dawnej misie jeziora. To wyjątkowe siedlisko rzadkich roślin: storczyków, widłaków, rosiczek okrągłolistnych, skrzypów i bagna zwyczajnego.
Rezerwat przyrody „Bogdanieckie Cisy”: choć z drogi zauważamy sosny i buki, już nieco w głębi na obszarze 21 ha kryje się unikalna populacja ponad 2.400 cisów, jedno z największych skupisk w Polsce. Legenda mówi, że wszystko zaczęło się od kilku drzew posadzonych ponad 130 lat temu przy dworku szlacheckim, a ptaki, roznosząc nasiona po okolicy, stworzyły dzisiejszą „cisową metropolię”.
Rezerwat przyrody „Buki Zdroiskie” im. prof. Lucjana Agapowa obejmuje dolinę meandrującej rzeki Santocznej, otoczoną stromymi brzegami porośniętymi bukowym lasem (74%), uzupełnionym dębami i grabami. Wśród drzew wyróżniają się ponad 200-letnie buki, rosnące obok powalonych poprzedników, które tworzą naturalne pomosty nad rzeką.
Rezerwat przyrody „Santockie Zakole” to malowniczy teren zalewowy nad Wartą, na południe od Santoka. Nazywany „młodszym bratem” Parku Narodowego „Ujście Warty”, chroni starorzecza, oczka wodne i lasy łęgowe, będące domem dla ponad 120 gatunków ptaków lęgowych. „Młodszy brat” Parku Narodowego „Ujście Warty”. Rośnie tu ponad 220 pomnikowych okazów dęba szypułkowego. Została oznakowana ścieżka turystyczno-edukacyjna, która pozwala na bezpieczne poznanie rezerwatu.
Santoczno: kościół filialny pw. Przemienienia Pańskiego. ryglowy wygląda na pozór jak wiele innych. Powstał jednak pierwotnie jako magazyn dawnej huty, w której od 1767 r. produkowano gwoździe, żelazo w sztabach i kartacze, czyli pociski armatnie używane w czasie np. wojen napoleońskich. W 1785 r. wykonano tu odlewy części pierwszej niemieckiej maszyny parowej, co upamiętnia płyta na głazie przed świątynią. Obok rośnie pomnikowy buk „Hutnik”.
Santok: grodzisko z niemal dwukilometrową ścieżką archeologiczną, gdzie można obejrzeć rysunki przedstawiające rekonstrukcje dawnych wałów, budynków i życie codzienne mieszkańców.
Santok: Muzeum Grodu Santok to jedno z najnowocześniejszych muzeów w Polsce. Symulacje komputerowe, światło, dźwięk, obraz wprowadzi nas w świat początków polskiej państwowości. Wystawa „Gród Santok. Strażnica i klucz królestwa” ukazuje życie codzienne, militaria, relikty chrystianizacji oraz imponujące znaleziska archeologiczne np. miecz z X wieku.
Słońsk: Muzeum Martyrologii w dawnej twierdzy Sonnenburg, przekształconej w 1933 roku w pierwszy niemiecki obóz koncentracyjny, upamiętniono ofiary nazistowskich represji politycznych. Przetrzymywano tu m.in. Carla von Ossietzky'ego, niemieckiego dziennikarza, opozycjonistę, laureata Pokojowej Nagrody Nobla. W nocy z 30 na 31 stycznia 1945 roku oddziały SS bestialsko zamordowały 819 więźniów różnych narodowości. Sprawcy nigdy nie zostali ukarani.
Słońsk: Ośrodek Muzealno-Edukacyjny Parku Narodowego „Ujście Warty”. Wirtualny lot balonem nad Parkiem pozwoli spojrzeć na rozlewiska z lotu ptaka. Spacer po makiecie torfowiska pozwala poczuć klimat podmokłych terenów. Symulacje lotu ptaka i interaktywne wystawy sprawią, że poczujesz się jak skrzydlaty mieszkaniec Błot Warciańskich.
Słońsk: ruiny barokowego pałacu zakonu Joannitów [dawnego zamku rycerskiego], który miał niegdyś strop o bogatych zdobieniach i wieżę inspirowaną stylem angielskim – lokalnie zwaną „westminsterską” ze względu na podobieństwo do wież pałacowych oraz kościół Matki Bożej Częstochowskiej, zbudowany przez joannitów w XV wieku, wielokrotnie przebudowywany, łączący elementy gotyku, renesansu i baroku.
Sosny: pałac klasycystyczny z oranżerią, wieżą, schodami ku jezioru i parkiem o powierzchni 31 ha, w tym pomnikowym bukiem osiągającym 650 cm obwodu.
Stanowice: neoklasycystyczny pałac powstał prawdopodobnie na miejscu dawnego dworku rycerskiego rodu Marwitzów. W XIX wieku zarządcy majątku z Sosny – rodzina Treichelów – rozbudowali go o neobarokowe skrzydła i wieżę, tworząc okazałą rezydencję. Byli znani z gospodarczego zmysłu – założyli hutę szkła i kopalnię węgla brunatnego „Szczęście”, wdrażali nowoczesne rozwiązania i dbali o lokalną społeczność. Pałac otacza park krajobrazowy z aleją grabową, a całość została wpisana do rejestru zabytków.
Strzelce Krajeńskie: średniowieczne mury obronne o długości 1.640 m z 36. basztami, w tym słynną Basztą Czarownic – dawnym więzieniem, związanym z procesami o czary. Wschodnią część fortyfikacji zamyka gotycka Brama Młyńska z XIV wieku. W centrum znajduje się Kościół Matki Bożej Różańcowej, o średniowiecznym rodowodzie, przekształcony w XIX wieku, z gwiaździstym sklepieniem i zabytkowym wyposażeniem.
Warniki: zabytkowa stacja pomp wzniesiona w 1911 r. w eleganckim stylu historyzmu, pełniła kluczową funkcję hydrotechniczną. Najważniejsze jednak były znajdujące się wewnątrz pompy, które umożliwiały odwodnienie rozległych łąk zawala. Dzięki ich pracy możliwe było utrzymanie stabilnych warunków wodnych w gruncie, co pozwalało na zasiedlenie tego obszaru oraz prowadzenie gospodarki rolniczej.
Wawrów: kościół filialny pw. Opieki św. Józefa, romański z XIV-wiecznymi malowidłami gotyckimi, ukazującymi św. Jerzego walczącego ze smokiem oraz męczeństwa św. Wawrzyńca palonego na rusztach. Obok 7-tonowy głaz narzutowy.
Wielisławice: Prywatny Skansen Techniki Wiejskiej Leszka Nowaka prezentuje dawny sprzęt rolniczy. Szczególnie bogata jest kolekcja ciągników, których kustosz zgromadził ponad 60 modeli.
Wilanów – niewielka śródleśna wieś z pomnikowymi drzewami. Są to: klon jawor o obwodzie 510 cm i wieku około 350 lat, dąb „Sobieski” o obwodzie 630 cm i wieku około 400 lat, i trzy żywotniki olbrzymie, które dzięki swej wielkości (190-230 cm obwodu i około 20 metrów wysokości) i wiekowi stu lat zasługują swą nazwę gatunkową. „Wilanów” rozległy rezerwat leśny o powierzchni 67,16 ha, położony na terenie Nadleśnictwa Strzelce Krajeńskie, w granicach Gorzowskiego Parku Krajobrazowego odgrywa istotną rolę krajobrazową i ekologiczną. To tu zachował się naturalny las mieszany zdominowany przez dęby (do 300 lat) i buki, uzupełniane przez sosny (do 180 lat) i modrzewie. Malowniczości dodaje śródleśne, niewielkie jeziorko Urwisz.
Witnica: Park Drogowskazów i Słupów Milowych Cywilizacji stworzony został przez legendarnego regionalistę Zbigniewa Czarnucha. W czterech przestrzeniach – kultury drogi, słupów milowych cywilizacji, refleksji i fantazji – zobaczyć można m.in. telegraf, wiertnię do ropy, replikę słupa konińskiego, znak ostrzegawczy przed bocianem, fragment Muru Berlińskiego, „rozstrzelane drzewo” oraz Kopiec Koziołka Matołka z drogowskazem do Pacanowa.
Witnica: trasa zwiedzania Browaru Witnickiego i Lubuskiego Muzeum Browarnictwa to podróż przez historię warzenia piwa — od dawnych receptur po współczesne technologie. Zachowano tradycyjne metody produkcji, wymagające czasu i precyzji, dzięki którym piwo zachowuje swój autentyczny charakter. Oprócz piwa, browar wytwarza również kwas chlebowy i podpiwek – napoje bezalkoholowe, warzone według klasycznych receptur.
Wojcieszyce: jednonawowy kościół romański pw. Podwyższenia Krzyża Świętego z połowy XIII wieku z granitowych kwadr. Na początku XVIII wieku, około 1705 roku, dobudowano do niego drewnianą wieżę o konstrukcji ryglowej, zwieńczoną latarnią z baniastym hełmem.
Wysoka: kościół ryglowy pw. św. Mikołaja, jeden z najstarszych w regionie, z wieżą z 1719 roku i nawą z lat 1730-1735. Wyróżnia się piękną architekturą i doskonałymi proporcjami. Wewnątrz zachowano barokową nastawę ołtarzową z 1659 roku oraz manierystyczną ambonę. Kilkanaście lat temu w jego remont zaangażował się emerytowany pastor z USA, który właśnie tu rozpoczął swoją duchową drogę.
Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Jezioro Wielkie”: obszar niemal 3.800 ha chroniony jest przede wszystkim ze względu na niezwykłe walory krajobrazowe. Malowniczość pięknego, niemal doskonale okrągłego Jeziora Wielkiego, otoczonego lasami mieszanymi, można docenić w pełni z wieży widokowej. Tuż obok źródło chłodnej, czystej wody, piaszczysta plaża. Nieopodal górny bieg rzeki Witny. Jest też Jelenie Oko, które naśladuje to Morskie w Tatrach i rezerwat przyrody „Torfowisko” z łanami milionów kwitnącej wełnianki i koncertem setek żab, gdy przyjdzie pora.
Regulamin
Odznaki Krajoznawczej PTTK Ziemi Gorzowskiej
(obowiązujący w latach 2022-2026)
Pobierz Regulamin Odznaki 
lub 
Oddział PTTK Ziemi Gorzowskiej
w Gorzowie Wielkopolskim
ul. Mieszka I 15/1
66-400 Gorzów Wielkopolski
tel. (+48) 604 207 243
http://pttkgorzow.pl
e-mail: oddzial_pttk_gorzow@wp.pl